ರಂಗಿನ ಹಬ್ಬ ಹೋಳಿ ಸಂಭ್ರಮ!
– ದೇಶದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರ
– ಹೋಳಿ ಜತೆಗೆ ಜಾನಪದರ ಕುಣಿತ ವಿಶೇಷ
ನಮ್ಮೂರ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ಯೂಸ್
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ರಚನಾ ಕಾಮತ್
ಬಣ್ಣಗಳ ಹಬ್ಬವಾದ ಹೋಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಕೂಡ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಸೋಮವಾರ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಡಗರದ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಣ್ಣ ಎರಚಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಮಾರ್ಚ್ 3ರಂದು ಕಾಮದಹನ ಮತ್ತು 4ರಂದು ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತು ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿಗಳನ್ನು, ಪಿಚಕಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಎರಚಿಕೊಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾನವನ ಬದುಕಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನ ಕೆಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸದಾ ವರ್ಣಮಯವಾಗಿರಲಿ ಎನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬವು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇವೆ.
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪುರಾಣ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ?
ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿಗೆ ಹೋಲಿಕ ಎನ್ನುವ ಸಹೋದರಿಯೊಬ್ಬಳಿದ್ದು, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆತನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಹೋಲಿಕ ಬಳಿ ಒಂದು ವಸ್ತ್ರವಿದ್ದು, ಅದು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೋಲಿಕ ಆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ಹೋಲಿಕಾ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರವು ಜಾರಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹೋಲಿಕ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದರ ಕುರುಹಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಮಂಗಳವನ್ನು ಸುಡುವ ‘ಹೋಲಿಕ ದಹನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಗೆಲುವಿನ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಮನ್ಮಥನನ್ನು ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆದು ಸುಟ್ಟ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಕಾಮ,ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ,ಮೋಹ, ಮದ ಮತ್ತು ಮತ್ಸರದಂತಹ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿ, ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ.
ಮಲ್ಲೇಶಿ ಎನ್ನುವ ಬೇಡರ ಜನಾಂಗದ ಯುವಕನು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಮದದಿಂದ ಕೊಬ್ಬಿ, ಜನರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುತ್ತಾ ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ತಮಟೆಯ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ವ್ಯಾಮೋಹಿಯಾದ ಮಲ್ಲೇಶಿಯ ಕಣ್ಣು ದಾಸಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿಯ ಮಗಳಾದ ರುದ್ರಾಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ದುಷ್ಟನಾದ ಮಲ್ಲೇಶಿಯನ್ನು ರುದ್ರಾಂಬಿಕೆಯು ಸಮಾಜದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಎಂದಿನಂತೆ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಗಂಡನಾದ ಮಲ್ಲೇಶಿಯ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿ ರುದ್ರಾಂಬಿಕೆ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಎರಚುತ್ತಾಳೆ.
ಆಗ ಮಲ್ಲೇಶಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದಂತಾಗಿ, ಕ್ರೋಧಗೊಂಡು ರುದ್ರಾಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆಗ 12 ಜನ ಸ್ಥಳೀಯರು ಮಲ್ಲೇಶಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಆತನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ರುದ್ರಾಂಬಿಕೆ ಚಿತೆಗೆ ಹಾರಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದರ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬೇಡರ ವೇಷ ಎನ್ನುವ ಜನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಎರಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಕೂಡ ಇದೇ ಆಗಿರಬಹುದು.
ಹೋಳಿ ಕುಣಿತ ವಿಶೇಷ…
ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬವನ್ನಾಗಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಜನಪದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತದ ತಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯೊಂದಿಗೆ, ತಲೆಗೆ ಬಣ್ಣದ ತುರಾಯಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು, ಪೇಟಗುಮಟೆ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರಾಠಿ ನಾಯ್ಕ ಸಮುದಾಯವು ಇದರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ತಲೆಗೆ ಬಣ್ಣದ ತುರಾಯಿ ಪೇಟವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಗುಮಟೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಯ ಸದ್ದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತದ ತಂಡವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಹಣ, ಊಟ, ತಿಂಡಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಕರಿದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ತುರಾಯಿಯನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ನು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಂತೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕಾಮದಹನ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಣ್ಣಗಳ ಎರಚುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಹಬ್ಬವಾದ ಕಾರಣ ಇದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಸಂಭ್ರಮ ಕಂಡು ಹಿರಿಯರು ಕೂಡ ಆನಂದಪಡುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣ, ಜನಪದ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳ ಮಹತ್ವದ ಮಿಶ್ರಣವೇ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
